Home Aze Ru Eng

Astrofizika kafedrası

Kafedranın  tarixi. Astrofizika kafedrası Bakı Dövlət Universitetinin ən cavan kafedralarından biridir. Bu kafedra 1975-ci ildə C.M.Quluzadə tərəfindən 1972-ci ildə təşkil olunmuş astrofizika laboratoriyası əsasında yaradılmışdır. 1975-1992-ci illərdə kafedraya Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının müxbir üzvü, fizika-riyaziyyat elmləri doktoru, professor R.Ə. Hüseynov, 1992-1997-ci illərdə fizika- riyaziyyat elmləri doktoru dossent İ.A. Aslanov rəhbərlik etmişldirər. 1997-ci ildən bu günə kimi kafedraya fizika-riyaziyyat elmləri doktoru, professor C.M. Quluzadə rəhbərlik edir. Kafedranın mövcudluğu dövründə 3 elmlər namizədi (K.İ.Alışeva, Z.F.Əliyeva, M.M.Tahirov ) və 1 elmlər doktoru (C.M. Quluzadə) hazırlanmışdır. Kafedranın əməkdaşlarının 200-dən artıq məqalələri müxtəlif beynəlxalq və respublika jurnallarında dərc olunmuş, bir sıra dərslik, dərs vəsaiti və monoqrafiyalar yazılmışdır. Kafedranın əməkdaşlari beynəlxalq seminar, konfrans və simpoziumlarda bir sıra məruzələrlə çıxış etmişdilər. 2001-ci ildə kafedra astronomiya və astrofizika üzrə beynəlxalq konfrans keçirmişdir. Kafedra müdiri professor C.M. Quluzadə bu konfransın təşkilat komitəsinin sədri olmuşdur.
Kafedranın əməkdaşları professor C.M. Quluzadə və professor N.Z.İsmayılov Avropa Astronomiya Cəmiyyətinin üzvləridir.

Kafedranın strukturu

Kafedrada astronomiya, astrofizika, spektroskopiya və Günəş fizikası üzrə laboratoriyalar fəaliyyət göstərir. Elmi müşahidə materiallarının kafedra Şamaxı Astrofizika rəsədxanasından, Ukrayna EA- nın baş Astronomiya Rəsədxanasından və digər xarici rəsədxanalardan alır.
Kafedrada 2 elmlər doktoru, 4 elmlər namizədi, 1 laboratoriya müdiri, 1 baş laborant və 1 laborant çalışır.

Kafedranın əməkdaşları

1. kafedra müdiri, f.r.e.d., prof. Quluzadə Cəfər Müseyib oglu
2. f.r.e.d., prof. İsmayılov Nəriman Zeynalabdin oglu
3. f.r.e.n., dos. Səmədov Zahir Ağamurad oglu
4. f.r.e.n., m. Alışeva Kəmalə İlyas qızı
5. f.r.e.n., m. Şabanova Zəminə Feyzulla qızı

6. f.r.e.n., dos.Əliyeva Təranə Hacıəli qızı
7. lab.müdiri. Məhərrəmova Səadət Fidayəddin qızı
8. laborant Güləhmədova Sona Nəriman qızı
9. laborant Əlili Aynur Həmid qızı

Kafedranın elmi fəaliyyəti

Astrofizika kafedrasinda iki istiqamət üzrə elmi-tədqiqat işləri aparılır:
1.Günəş fizikası (rəhbər: professor C.M. Quluzadə)
2.Ulduzlar və dumanlıqlar fizikası (rəhbər: dos. Z.A. Səmədov)

Professor C.M. Quluzadənin rəhbərliyi ilə Günəşin Fraunhofer spektri sahəsində elmi tədqiqatlar aparılır. Hidrogenin Balmer seriyasının və bir sıra kimyəvi elementlərin güclü rezonans xətlərinin profilləri hərtərəfli tədqiq olunmuşdur. Bu sahədə alınmış bir sıra elmi nəticələr Londonda (K.Allen, Astrophysical quantili es), Vaşinqtonda  (Z.Tech, A. Hight verel...), Moskvada  (V.V  Sobolev, KursTeoritiçeskoy Astrofiziki) və s.monoqrafiya və dərsliklərdə öz əksini tapmışdır. Proffesor C.M.Quluzadə Günəş fizikası sahəsində bir çox yeni tədqiqat üsulu (lokal  kəsilməz spektrdə fonunun təyini, zəif və orta intensivlikli spektral xətlərinin  profillərinin  assimmetriya parametrlərini təyin  etmək  üçün  yeni  kəmiyyət üsulu, Güclü Fraunhofer xətlərinin profillərinin genişlənmə mexanizmlərinin təhlili üçün yeni üsul və s.) vermişdir. Professor  C.M. Quluzadə ilk dəfə olaraq cüt-tək və tək-cüt keçidlərinə uyğun gələn spektral xətlərə görə qurulmuş yüksəliş əyrisinin və onlara görə təyin olunmuş fotosfer parametrlərinin fərqli olmasını aşkar etmişdir.

Müəllim K.İ. Alışeva planetar dumanlıqların tədqiqi ilə məşğul olur. O, planetar dumanlıqlara qədər məsafənin, dilyusiya əmsalının, şüalanma selinin, planetar dumanlıqların mərkəzi ulduzlarının radiuslarının və s. təyini üçün yeni üsullar vermişdir.

Kafedranın iş strukturu

Kafedra fizika fakültəsində təhsilin bakalavr pilləsində “fizik” və “fizika müəllimi” ixtisaslarında astronomiya və bir neçə astrofizika fənləri üzrə dərs aparır.

Magistratura üzrə kafedrada TEM 03.00.10 “Astrofizika”ixtisası üzrə magistrantlar hazırlanır.

Kafedrada tədris olunan fənlər :

Bakalavr təhsil pilləsində:

1.Astronomiya

2.Astrofizika

3.Praktik astrofizika

4.Ümumi astrofizika

5.Nəzəri astrofizika


Magisratura təhsil pilləsində (TEM 03.00.10) :

1.Astrofizikanın müasir problemləri

2.Astrospektroskopiya

3.Ulduz atmosferləri

4.Planet atmosferi

5.Praktik astrofizika

6.Ümumi astrofizika

7.Spektrofotometriya

8.Ulduzların daxili quruluşu

9.Günəş fizikası

10.Qalaktikalar və ulduzlararası mühit

11.Relyativistik obyektlər

12.Planetar dumanlıqlar

13.Kosmoloqiya və kosmoqoniya

Xarici əlaqələr

Astrofizika kafedrası Rusiyanın Moskva, Sankt-Peterburq, Türkiyənin İstambul, İranın Təbriz və Ukraynanın Baş Astronomik Rəsədxanası ilə elmi əlaqələr saxlayır. Professor C.M.Quluzadə İstambul universitetinə dəvət olunmuş  və 2 il orada Astrospektroskopiya fənninin tədrisini təşkil etmişdir.

Mükafatlandırma
2009-cu ildə kafedranın  müəllimi K.I.Aliseva BDU-nun rektorunun təsəkkürü ilə təltif olunmuşdur.

Professor C.M. Quluzadə 2015 ildə “Asian Transaction” beynəlxalq elmi jurnalının redaksiya heyətinin üzvü və rəyçisi seçilib.

“Avropa nəşr və mətbuat evi” nin mükafat komissiyasının qərarı ilə istedadlı gənc alimlərin hazırlanmasında səmərəli fəaliyyətinə, Günəşin Fraunhofer spektrinin tədqiqi sahəsində apardığı uğurlu elmi tədqiqatlarına, dərs vəsaitlərinə, gənclərdə vətənpərvərlik hisslərinin aşılanmasında və ölkədə fizika elminin inkişafı tarixində göstərdiyi xidmətlərinə görə Bakı Dövlət Universitetinin Astrofizika kafedrasının müdiri, fizika – riyaziyyat elmləri doktoru, professor Quluzadə Cəfər Müseyib oğlu ən yaxşi vətənpərvər tədqiqatçi alim QIZIL MEDALI ilə təltif olunmuşdur.


Astrofizika kafedrasının müdiri                C.M. Quluzadə

Bookmark and Share